Part of Wonders of Multilingualism #8: Meertalig Nederlands
Full program
Tessa Leuwsha
Mother Suriname - Mama Sranan
De documentaire Moeder Suriname - Mama Sranan geeft ons een blik op het koloniale verleden door de ogen van een Surinaamse wasvrouw. Filmmaker Tessa Leuwsha verbeeldt het verhaal van Surinaamse vrouwen zoals haar grootmoeder met een stroom indrukwekkende en deels ingekleurde archiefmaterialen.
Meertalig Nederlands omarmt niet enkel nieuwe woorden of uitdrukkingen, maar nieuwe en onderbelichte ervaringen van onze gedeelde geschiedenis en wereld. Via deze film kijk en ontdek je hoe het Nederlands meer verhalen draagt dan we vaak denken. Door de ogen van een Surinaamse wasvrouw kijken we anders naar onze gedeelde geschiedenis, en naar onszelf.
Synopsis Mama Sranan
Ze wordt in 1905 in een gehucht geboren als kind van een witte moeder en een zwarte vader – een schande. Haar vader moet weg en ook haar moeder verdwijnt. Zelf wordt ze uitgescholden voor halfbloed, gaat niet naar school en ontdekt snel hoe de koloniale verhoudingen liggen (“wij werken en zij kijken toe”). Ze krijgt een kind, waarvan de vader altijd elders aan het werk is voor Nederlanders, en trekt naar Paramaribo, waar ze nog drie kinderen krijgt die ze in haar eentje opvoedt.
Intussen ziet ze het nationale zelfbewustzijn groeien. Maar als al haar kinderen nog vóór de onafhankelijkheid van Suriname in 1975 naar Nederland verhuizen, volgt ook zij, met pijn in het hart. Gelukkig wordt ze er niet: “In Holland is het paradijs als een schaduw, net voor of achter je. Nooit bij je.” Toch weet ze ook daar een plek te vinden waar ze verbonden is met haar vaderland, haar spirituele wortels en haarzelf.
De film wordt voorzien van een korte introductie van 10 minuten door curator Hari Prasad Sacré. Na de vertoning gaat hij in gesprek met regisseur Tessa Leuwsha.
• Tessa Leuwsha is schrijver en documentairemaker, gevestigd in Suriname. In haar romans, literaire non-fictie, essays en films onderzoekt ze de Nederlands-Surinaamse koloniale geschiedenis en de doorwerking daarvan in identiteit en samenleving. Haar veelgeprezen debuutroman De Parbo-Blues en de roman Plantage Wildlust behoren tot haar literaire werk. In 2025 verscheen Boni, in het spoor van de Surinaamse vrijheidsstrijder. Het boek ontving lovende kritieken in Nederland, Suriname en het Caraïbisch gebied. Internationale erkenning verkreeg Leuwsha ook met de bekroonde documentaire Moeder Suriname – Mama Sranan over de geschiedenis van Suriname door de ogen van haar grootmoeder, geïnspireerd op haar boek Fansi’s stilte.
• Hari Prasad Sacré is academicus en storyteller. Hij is geadopteerd uit Nepal en woont in Brussel. Hij onderzoekt thema’s zoals taalonderwijs en transnationale adoptie, en doet dit altijd vanuit een visie ter versterking van burgers hun zelfemancipatie. Met zijn werk rond Meertalig Nederlands trekt hij het postkoloniaal denken binnen in Brussel, Vlaanderen en Nederland. Hij ontwikkelt een emancipatorische visie waarbij diegene die vroeger onderdrukt werden door het Nederlands deze taal net kunnen toe-eigenen en vernieuwen met nieuwe verhalen. Hij publiceerde over het postkoloniaal denken in internationale tijdschriften zoals Discourse: Studies in the Cultural Politics of Education, Journal of Adult and Adolescent Literacies, Genealogy.
